Co zamiast szkoły wyższej?

Jeżeli po ukończeniu szkoły średniej będziesz chciał kontynuować naukę, czeka Cię decyzja o kształceniu w jednej z wyższych uczelni lub w którejś ze szkół policealnych. Jeśli postanowisz zostać słuchaczem szkoły policealnej, masz całkiem spory wybór.

Obecnie w Polsce jest około 800 szkół policealnych, kształcących bezpłatnie lub odpłatnie. Są szkoły publiczne i niepubliczne (prywatne i społeczne), a te ostatnie z kolei mogą mieć uprawnienia szkół publicznych - lub ich nie mieć.

Kierunki kształcenia i specjalizacje

W szkołach policealnych mogą się kształcić absolwenci liceum ogólnokształcącego, liceum profilowanego lub technikum. Przez absolwenta w tym przypadku rozumiemy osobę, która posiada świadectwo ukończenia jednej z wyżej wymienionych szkół ponadgimnazjalnych (nie jest więc wymagana matura).

Szkoły policealne prowadzą kształcenie w zawodach, które są określone w klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego. Od 1 stycznia 2003 r. obowiązuje nowe rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności dla potrzeb rynku pracy oraz zakresu jej stosowania (zob. www.mpips.gov.pl). Jeśli więc myślisz o innej drodze kształcenia niż studia wyższe - powinieneś sięgnąć do tego źródła informacji, bo może ono okazać się dla Ciebie bardzo przydatnym.

W szkołach policealnych prowadzone są zajęcia m.in. na takich kierunkach, jak:

* informatyka,
* zarządzanie i marketing,
* reklama i promocja,
* psychologia w biznesie,
* hotelarstwo,
* turystyka i rekreacja,
* obrót nieruchomościami,
* obsługa celna i ubezpieczeniowa,
* finanse,
* rachunkowość i podatki,
* handel zagraniczny,
* bankowość,
* administracja i prace biurowe,
* opieka socjalna,
* fizjoterapia,
* pielęgniarstwo,
* ratownictwo medyczne,
* usługi kosmetyczne i fryzjerskie,
* projektowanie mody,
* ochrona fizyczna osób i mienia,
* bhp,
* technologia żywności i dietetyka,
* agrobiznes.

Kształcąc się na poszczególnych kierunkach, słuchacze mogą mieć też do wyboru różne specjalizacje.

Specyfika nauki w szkołach policealnych

Zadaniem szkół policealnych jest przygotowanie słuchaczy do uzyskania przez nich kwalifikacji zawodowych na poziomie średnim.

Decydując się na szkołę policealną, powinieneś koniecznie zapoznać się z jej regulaminem oraz warunkami nauczania. Szkoły te zazwyczaj prowadzą zajęcia z wychowania fizycznego, wiedzy o gospodarce (w tym również z podstaw przedsiębiorczości czy też przedmiotów, które są bezpośrednio związane z zawodem, do jakiego będziesz się przygotowywał.

Najważniejszym zabiegiem organizacyjnym szkolnictwa policealnego jest umożliwienie skrócenia przez słuchacza okresu nauczania. Tryb, w którym odbywa się nauka w tego typu szkołach, to tryb semestralny, a czas kształcenia jest uzależniony od typu szkoły średniej, którą wcześniej ukończyłeś oraz od wybranego przez Ciebie zawodu. W każdym przypadku będziesz mógł dopasować program do indywidualnej ścieżki edukacyjnej.

Niewątpliwą zaletą szkół policealnych jest umożliwienie słuchaczowi skorzystania z dość krótkiej drogi dojścia do kwalifikacji zawodowych. Ważne jest także to, że szkoły policealne kształcą w systemie modułowym. Warto, abyś wiedział o tym, że jeżeli z różnych powodów zrezygnujesz z nauki, to dzięki modułowemu systemowi nauczania, będziesz mógł w dowolnym momencie wrócić i kontynuować przerwaną edukację. Nie staniesz więc przed koniecznością rozpoczynania wszystkiego od początku, ale od tego poziomu, na którym w danym czasie naukę przerwałeś.

Kształcenie w szkołach policealnych może odbywać się w systemie dziennym (stacjonarnym), wieczorowym lub zaocznym. Niektóre szkoły przyznają stypendia słuchaczom osiągającym najlepsze wyniki w nauce.

Rekrutacja do szkół policealnych

Decydując się na szkołę policealną, powinieneś poznać kryteria przesądzające o przyjęciu kandydatów do grona jej słuchaczy.

Niektóre szkoły policealne przeprowadzają egzaminy wstępne i/lub rozmowy kwalifikacyjne. Jednym z kryteriów rekrutacyjnych jest pozytywny wynik uzyskany przez kandydata na egzaminie wstępnym i/lub podczas rozmowy kwalifikacyjnej. Liczą się również oceny z wybranych zajęć edukacyjnych wymienionych w świadectwie ukończenia szkoły niższego stopnia oraz (czasem) kolejność zgłoszeń.

Warto przy tym pamiętać, że każda szkoła ustala swoje zasady przyjmowania kandydatów, tak więc o przyjęciu mogą decydować także inne dodatkowe kryteria, zależne przede wszystkim od kierunku kształcenia zawodowego, ustalone w statucie szkoły. Mogą to być kryteria językowe, artystyczne, sprawnościowe, zdrowotne, zaświadczenie o niekaralności, itp.

Szkolna komisja rekrutacyjno-kwalifikacyjna może zwolnić z egzaminu wstępnego i/lub z rozmowy kwalifikacyjnej kandydata ubiegającego się o przyjęcie do szkoły policealnej. Ma to miejsce w przypadku pozytywnego wyniku egzaminu wstępnego i/lub rozmowy kwalifikacyjnej na uczelnię wyższą. Warunkiem jest ubieganie się kandydata o przyjęcie do szkoły policealnej o tym samym lub pokrewnym kierunku nauczania. Także laureaci i finaliści olimpiad przyjmowani są do szkół policealnych niezależnie od wymienionych kryteriów.

Wszystkie zasady rekrutacji do szkół policealnych reguluje rozporządzenie ministra edukacji narodowej i sportu w sprawie warunków i trybu przyjmowania uczniów do publicznych przedszkoli i szkół oraz przechodzenia z jednych typów szkół do innych.

Kandydaci do szkół policealnych powinni posiadać aktualne zaświadczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kształcenia w określonym zawodzie, świadectwo ukończenia szkoły średniej (w innym przypadku powinna to być zgoda kuratora oświaty), podanie wraz z życiorysem oraz trzy zdjęcia w formacie legitymacyjnym. Dokumenty te należy złożyć w sekretariacie wybranej szkoły policealnej. Tam też z reguły uzyskasz wszystkie informacje dotyczące prowadzonej przez daną szkołę rekrutacji.
Warto zapoznać się z kompletnym wykazem szkół policealnych. Wykaz ten, a także szczegółowe informacje o warunkach nauczania w poszczególnych szkołach, o ewentualnych zmianach w sieci szkół oraz planowanych zawodach i specjalnościach, możesz znaleźć u właściwego Twojemu miejscu zamieszkania kuratora oświaty. Pełne dane teleadresowe wszystkich kuratoriów oświaty w Polsce znajdziesz na stronie internetowej www.1praca.gov.pl .

Kwalifikacje zawodowe absolwentów

Kończąc szkołę policealną, słuchacz zdaje egzamin zawodowy i otrzymuje dyplom potwierdzający uzyskane kwalifikacje zawodowe. Absolwent takiej szkoły uzyskuje tytuł technika lub też pracownika wykwalifikowanego, zależnie od kierunku kształcenia oraz czasu trwania nauki. Warto zaznaczyć, że tytuł technika otrzymany przez absolwenta szkoły policealnej jest równoznaczny z tytułem uzyskanym przez absolwenta technikum.