DZIAŁ
SIÓDMY
URLOPY PRACOWNICZE
Rozdział I
Urlopy wypoczynkowe
Art. 152. § 1. Pracownikowi przysługuje
prawo do corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu
wypoczynkowego, zwanego dalej urlopem.
§ 2. Pracownik nie może zrzec się
prawa do urlopu.
Art. 153. § 1. Pracownik podejmujący
pracę po raz pierwszy, w roku kalendarzowym, w którym
podjął pracę, uzyskuje prawo do urlopu z upływem każdego
miesiąca pracy, w wymiarze 1/12 wymiaru urlopu przysługującego
mu po przepracowaniu roku.
§ 2. Prawo do kolejnych urlopów pracownik
nabywa w każdym następnym roku kalendarzowym.
Art. 154. § 1. Wymiar urlopu wynosi:
1) 20 dni jeżeli pracownik jest
zatrudniony krócej niż 10 lat,
2) 26 dni jeżeli pracownik jest
zatrudniony co najmniej 10 lat.
§ 2. Wymiar urlopu dla pracownika
zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy ustala
się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy tego pracownika,
biorąc za podstawę wymiar urlopu określony w § 1;
niepełny dzień urlopu zaokrągla się w górę do pełnego
dnia.
§ 3. Wymiar urlopu w danym roku kalendarzowym,
ustalony na podstawie § 1 i 2, nie może przekroczyć
wymiaru określonego w § 1.
Art. 1541. § 1. Do okresu zatrudnienia,
od którego zależy prawo do urlopu i wymiar urlopu,
wlicza się okresy poprzedniego zatrudnienia, bez względu
na przerwy w zatrudnieniu oraz sposób ustania stosunku
pracy.
§ 2. W przypadku jednoczesnego pozostawania
w dwóch lub więcej stosunkach pracy wliczeniu podlega
także okres poprzedniego niezakończonego zatrudnienia
w części przypadającej przed nawiązaniem drugiego
lub kolejnego stosunku pracy.
Art. 1542. § 1. Urlopu udziela się
w dni, które są dla pracownika dniami pracy, zgodnie
z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, w wymiarze
godzinowym, odpowiadającym dobowemu wymiarowi czasu
pracy pracownika w danym dniu, z zastrzeżeniem § 4.
§ 2. Przy udzielaniu urlopu zgodnie
z § 1, jeden dzień urlopu odpowiada 8 godzinom pracy.
§ 3. Przepis § 1 i 2 stosuje się
odpowiednio do pracownika, dla którego dobowa norma
czasu pracy, wynikająca z odrębnych przepisów, jest
niższa niż 8 godzin.
§ 4. Udzielenie pracownikowi urlopu,
w dniu pracy w wymiarze godzinowym odpowiadającym
części dobowego wymiaru czasu pracy jest dopuszczalne
jedynie w przypadku, gdy część urlopu pozostała do
wykorzystania jest niższa niż pełny dobowy wymiar
czasu pracy pracownika w dniu, na który ma być udzielony
urlop.
Art. 155. § 1. Do okresu pracy, od
którego zależy wymiar urlopu, wlicza się z tytułu
ukończenia:
1) zasadniczej lub innej równorzędnej
szkoły zawodowej - przewidziany programem nauczania
czas trwania nauki, nie więcej jednak niż 3 lata,
2) średniej szkoły zawodowej - przewidziany
programem nauczania czas trwania nauki, nie więcej
jednak niż 5 lat,
3) średniej szkoły zawodowej dla
absolwentów zasadniczych (równorzędnych) szkół zawodowych
- 5 lat,
4) średniej szkoły ogólnokształcącej
- 4 lata,
5) szkoły policealnej - 6 lat,
6) szkoły wyższej - 8 lat.
Okresy nauki, o których mowa w pkt
1-6, nie podlegają sumowaniu.
§ 2. Jeżeli pracownik pobierał naukę
w czasie zatrudnienia, do okresu pracy, od którego
zależy wymiar urlopu, wlicza się bądź okres zatrudnienia,
w którym była pobierana nauka, bądź okres nauki, zależnie
od tego, co jest korzystniejsze dla pracownika.
Art. 1551. § 1. W roku kalendarzowym,
w którym ustaje stosunek pracy z pracownikiem uprawnionym
do kolejnego urlopu, pracownikowi przysługuje urlop:
1) u dotychczasowego pracodawcy
w wymiarze proporcjonalnym do okresu przepracowanego
u tego pracodawcy w roku ustania stosunku pracy, chyba
że przed ustaniem tego stosunku pracownik wykorzystał
urlop w przysługującym mu lub w wyższym wymiarze,
2) u kolejnego pracodawcy w wymiarze:
a) proporcjonalnym do okresu pozostałego
do końca danego roku kalendarzowego w razie zatrudnienia
na czas nie krótszy niż do końca danego roku kalendarzowego,
b) proporcjonalnym do okresu zatrudnienia
w danym roku kalendarzowym w razie zatrudnienia
na czas krótszy niż do końca danego roku kalendarzowego,
z zastrzeżeniem § 2.
§ 2. Pracownikowi, który przed ustaniem
stosunku pracy w ciągu roku kalendarzowego wykorzystał
urlop w wymiarze wyższym niż wynikający z § 1 pkt
1, przysługuje u kolejnego pracodawcy urlop w odpowiednio
niższym wymiarze; łączny wymiar urlopu w roku kalendarzowym
nie może być jednak niższy niż wynikający z okresu
przepracowanego w tym roku u wszystkich pracodawców.
§ 21. Przepis § 1 pkt 2 stosuje się
odpowiednio do pracownika podejmującego pracę u kolejnego
pracodawcy w ciągu innego roku kalendarzowego niż
rok, w którym ustał jego stosunek pracy z poprzednim
pracodawcą.
§ 3. (skreślony).
Art. 1552. § 1. Przepis art. 1551
§ 1 pkt 2 stosuje się odpowiednio do pracownika powracającego
do pracy u dotychczasowego pracodawcy w ciągu roku
kalendarzowego po trwającym co najmniej 1 miesiąc
okresie:
1) urlopu bezpłatnego,
2) urlopu wychowawczego,
3) odbywania zasadniczej służby wojskowej
lub jej form zastępczych, okresowej służby wojskowej,
przeszkolenia wojskowego albo ćwiczeń wojskowych,
4) tymczasowego aresztowania,
5) odbywania kary pozbawienia wolności,
6) nieusprawiedliwionej nieobecności
w pracy.
§ 2. Jeżeli okres, o którym mowa
w § 1, przypada po nabyciu przez pracownika prawa
do urlopu w danym roku kalendarzowym, wymiar urlopu
pracownika powracającego do pracy w ciągu tego samego
roku kalendarzowego ulega proporcjonalnemu obniżeniu,
chyba że przed rozpoczęciem tego okresu pracownik
wykorzystał urlop w przysługującym mu lub w wyższym
wymiarze.
Art. 1553. Przy ustalaniu wymiaru
urlopu na podstawie przepisów art. 1551 i 1552 niepełny
dzień urlopu zaokrągla się w górę do pełnego dnia;
urlop należny pracownikowi w danym roku kalendarzowym
nie może jednak przekroczyć wymiaru wynikającego z
przepisu art. 154 § 1.
Art. 156. (skreślony).
Art. 157. (skreślony).
Art. 158. Pracownikowi, który wykorzystał
urlop za dany rok kalendarzowy, a następnie uzyskał
w ciągu tego roku prawo do urlopu w wyższym wymiarze,
przysługuje urlop uzupełniający.
Art. 159. (uchylony).
Art. 160. (skreślony).
Art. 161. Pracodawca jest obowiązany
udzielić pracownikowi urlopu w tym roku kalendarzowym,
w którym pracownik uzyskał do niego prawo.
Art. 162. Na wniosek pracownika urlop
może być podzielony na części. W takim jednak przypadku
co najmniej jedna część wypoczynku powinna trwać nie
mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych.
Art. 163. § 1. Urlopy powinny być
udzielane zgodnie z planem urlopów. Plan urlopów ustala
pracodawca, biorąc pod uwagę wnioski pracowników i
konieczność zapewnienia normalnego toku pracy. Planem
urlopów nie obejmuje się części urlopu udzielanego
pracownikowi zgodnie z art. 1672.
§ 11. Pracodawca nie ustala planu
urlopów, jeżeli zakładowa organizacja związkowa wyraziła
na to zgodę; dotyczy to także pracodawcy, u którego
nie działa zakładowa organizacja związkowa. W takich
przypadkach pracodawca ustala termin urlopu po porozumieniu
z pracownikiem. Przepis § 1 zdanie drugie i trzecie
stosuje się odpowiednio.
§ 2. Plan urlopów podaje się do wiadomości
pracowników w sposób przyjęty u danego pracodawcy.
§ 3. Na wniosek pracownicy udziela
się jej urlopu bezpośrednio po urlopie macierzyńskim;
dotyczy to także pracownikaojca wychowującego dziecko,
który korzysta z urlopu macierzyńskiego.
Art. 164. § 1. Przesunięcie terminu
urlopu może nastąpić na wniosek pracownika umotywowany
ważnymi przyczynami.
§ 2. Przesunięcie terminu urlopu
jest także dopuszczalne z powodu szczególnych potrzeb
pracodawcy, jeżeli nieobecność pracownika spowodowałaby
poważne zakłócenia toku pracy.
Art. 165. Jeżeli pracownik nie może
rozpocząć urlopu w ustalonym terminie z przyczyn usprawiedliwiających
nieobecność w pracy, a w szczególności z powodu:
1) czasowej niezdolności do pracy
wskutek choroby,
2) odosobnienia w związku z chorobą
zakaźną,
3) powołania na ćwiczenia wojskowe
albo na przeszkolenie wojskowe na czas do 3 miesięcy,
4) urlopu macierzyńskiego,
pracodawca jest obowiązany przesunąć
urlop na termin późniejszy.
Art. 166. Część urlopu nie wykorzystaną
z powodu:
1) czasowej niezdolności do pracy
wskutek choroby,
2) odosobnienia w związku z chorobą
zakaźną,
3) odbywania ćwiczeń wojskowych albo
przeszkolenia wojskowego przez czas do 3 miesięcy,
4) urlopu macierzyńskiego
pracodawca jest obowiązany udzielić
w terminie późniejszym.
Art. 167. § 1. Pracodawca może odwołać
pracownika z urlopu tylko wówczas, gdy jego obecności
w zakładzie wymagają okoliczności nieprzewidziane
w chwili rozpoczynania urlopu.
§ 2. Pracodawca jest obowiązany pokryć
koszty poniesione przez pracownika w bezpośrednim
związku z odwołaniem go z urlopu.
Art. 1671. W okresie wypowiedzenia
umowy o pracę pracownik jest obowiązany wykorzystać
przysługujący mu urlop, jeżeli w tym okresie pracodawca
udzieli mu urlopu. W takim przypadku wymiar udzielonego
urlopu, z wyłączeniem urlopu zaległego, nie może przekraczać
wymiaru wynikającego z przepisów art. 1551.
Art. 1672. Pracodawca jest obowiązany
udzielić na żądanie pracownika i w terminie przez
niego wskazanym nie więcej niż 4 dni urlopu w każdym
roku kalendarzowym. Pracownik zgłasza żądanie udzielenia
urlopu najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu.
Art. 1673. Łączny wymiar urlopu wykorzystanego
przez pracownika na zasadach i w trybie określonych
w art. 1672 nie może przekroczyć w roku kalendarzowym
4 dni, niezależnie od liczby pracodawców, z którymi
pracownik pozostaje w danym roku w kolejnych stosunkach
pracy.
Art. 168. Urlopu niewykorzystanego
w terminie ustalonym zgodnie z art. 163 należy pracownikowi
udzielić najpóźniej do końca pierwszego kwartału następnego
roku kalendarzowego; nie dotyczy to części urlopu
udzielanego zgodnie z art. 1672.
Art. 169. (skreślony).
Art. 170. (skreślony).
Art. 171. § 1. W przypadku niewykorzystania
przysługującego urlopu w całości lub w części z powodu
rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy pracownikowi
przysługuje ekwiwalent pieniężny.
§ 2. (uchylony).
§ 3. Pracodawca nie ma obowiązku
wypłacenia ekwiwalentu pieniężnego, o którym mowa
w § 1, w przypadku gdy strony postanowią o wykorzystaniu
urlopu w czasie pozostawania pracownika w stosunku
pracy na podstawie kolejnej umowy o pracę zawartej
z tym samym pracodawcą bezpośrednio po rozwiązaniu
lub wygaśnięciu poprzedniej umowy o pracę z tym pracodawcą.
Art. 172. Za czas urlopu pracownikowi
przysługuje wynagrodzenie, jakie by otrzymał, gdyby
w tym czasie pracował. Zmienne składniki wynagrodzenia
mogą być obliczane na podstawie przeciętnego wynagrodzenia
z okresu 3 miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia
urlopu; w przypadkach znacznego wahania wysokości
wynagrodzenia okres ten może być przedłużony do 12
miesięcy.
Art. 1721. § 1. Jeżeli pracodawca
na podstawie odrębnych przepisów jest obowiązany objąć
pracownika ubezpieczeniem gwarantującym mu otrzymanie
świadczenia pieniężnego za czas urlopu, pracownikowi
nie przysługuje wynagrodzenie przewidziane w art.
172 lub ekwiwalent pieniężny, o którym mowa w art.
171.
§ 2. Jeżeli świadczenie pieniężne
za czas urlopu, o którym mowa w § 1, jest niższe od
wynagrodzenia przewidzianego w art. 172 lub od ekwiwalentu
pieniężnego, o którym mowa w art. 171, pracodawca
jest obowiązany wypłacić pracownikowi kwotę stanowiącą
różnicę między tymi należnościami.
Art. 173. Minister Pracy i Polityki
Socjalnej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe
zasady udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania
i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu
pieniężnego za urlop.
Rozdział II
Urlopy bezpłatne
Art. 174. § 1. Na pisemny wniosek
pracownika pracodawca może udzielić mu urlopu bezpłatnego.
§ 2. Okresu urlopu bezpłatnego nie
wlicza się do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia
pracownicze.
§ 3. Przy udzielaniu urlopu bezpłatnego,
dłuższego niż 3 miesiące, strony mogą przewidzieć
dopuszczalność odwołania pracownika z urlopu z ważnych
przyczyn.
§ 4. Przepisów § 2 i 3 nie stosuje
się w przypadkach uregulowanych odmiennie przepisami
szczególnymi.
Art. 1741. § 1. Za zgodą pracownika,
wyrażoną na piśmie, pracodawca może udzielić pracownikowi
urlopu bezpłatnego w celu wykonywania pracy u innego
pracodawcy przez okres ustalony w zawartym w tej sprawie
porozumieniu między pracodawcami.
§ 2. Okres urlopu bezpłatnego, o
którym mowa w § 1, wlicza się do okresu pracy, od
którego zależą uprawnienia pracownicze u dotychczasowego
pracodawcy.
Art. 175. (skreślony).
|
UP: