Rozmowa z pracodawcą, zwana też rozmową
kwalifikacyjną, lub po angielsku interview, przebiega
na ogół według pewnych określonych zasad. Znając te
zasady można się do niej przygotować.
SPECYFIKA ROZMOWY KWALIFIKACYJNEJ
rozmowa
kwalifikacyjna przebiega na ogół według określonego
scenariusza, w którym można przewidzieć rodzaj
i kolejność pytań zadawanych przez pracodawcę
i dlatego można się do niej dobrze przygotować;
dla pracodawcy
rozmowa kwalifikacyjna jest najlepszym sposobem
na poznanie kandydatów do pracy;
w czasie
rozmowy kwalifikacyjnej pracodawca: sprawdza
dokładność życiorysu kandydata, ocenia przydatność
kandydata na stanowisko pracy w chwili obecnej
oraz w przyszłości, czy jest on "właściwym"
kandydatem, który będzie "pasował" do charakteru
pracy w firmie.
O czym powinieneś wiedzieć
wezwanie
na rozmowę kwalifikacyjną jest ostatnim i najważniejszym
etapem w poszukiwaniu pracy i dlatego powinniśmy
się do niej dobrze przygotować,
nawet
jeżeli spotkanie nie zakończy się otrzymaniem
pracy, zbliża nas do celu ponieważ:
rozmawiając
z wieloma pracodawcami, osiągamy mistrzostwo
i po kilku rozmowach będziemy w stanie odpowiedzieć
niemalże na każde ich pytanie,
pracodawca,
na którym zrobiliśmy dobre wrażenie, jest naszym
potencjalnym "kontaktem" prowadzącym do innych
pracodawców,
otwieramy
sobie szanse zatrudnienia w danej firmie w przyszłości.
na
spotkaniu tym powinniśmy pokazać pracodawcy,
że zależy nam na pracy u niego, okazując mu
szacunek poprzez odpowiednie ubranie i uczesanie,
a także przestrzeganie form grzecznościowych
(punktualność, odpowiednie powitanie itp.).
W jaki sposób możesz przygotować
się do rozmowy kwalifikacyjnej?
Każda
rozmowa polega na dwukierunkowym przepływie
informacji, gdzie obie strony zadają pytania
i udzielają odpowiedzi.
Rozmowa
kwalifikacyjna jest jednak szczególną formą
rozmowy: uważa się, że pytania powinny zajmować
20% czasu rozmowy, a odpowiedzi 80%. W praktyce
zdarza się, że pracodawca mówi więcej niż kandydat.
Wiedząc
o tym, powinniśmy tak kierować rozmową, aby
powiedzieć o sobie jak najwięcej oraz powinniśmy
przygotować sobie pytania, aby jak najwięcej
dowiedzieć się o pracy.
Uważajcie
na to, aby w rozmowie unikać odpowiedzi "tak"
lub "nie". Są to tzw. odpowiedzi zamknięte,
które powodują, że rozmowa zamienia się w przesłuchanie,
zamiast być pełnym wymiany informacji dialogiem. Rozmowa kwalifikacyjna to także okazja do
zadawania pytań pracodawcy.
BĄDŹ PRZYGOTOWANY
Gdy zostajesz zaproszony
na rozmowę kwalifikacyjną, pamiętaj, by listownie
lub telefonicznie skontaktować się z firmą i potwierdzić
dzień, godzinę i miejsce spotkania. Następnie przygotuj
się do rozmowy, powtarzając jeszcze raz ważne informacje
dotyczące swojego życia zawodowego. Może się bowiem
zdarzyć, że w sytuacji stresu spowodowanego rozmową,
zapomnisz jakieś istotne fakty, które powinieneś podać
pracodawcy. Przed odbyciem rozmowy powinieneś wyrobić
w sobie nawyk notowania informacji o sobie, pracy
i firmie. Pomogą Ci w tym poniższe sugestie:
1. Informacje o Tobie.
Zanotuj wszystkie ważne informacje na swój temat.
Będziesz dzięki temu przygotowany do odpowiedzi na
dowolne pytanie dotyczące Ciebie, Twojej szkoły, zdanych
egzaminów, doświadczenia zawodowego oraz szkoleń,
które przeszedłeś. Chociaż informacje te zawarłeś
już z pewnością w życiorysie, pracodawca zapewne jeszcze
raz poruszy ten temat.
2. Twoje osiągnięcia.
Wypisz na kartce swoje osiągnięcia oraz ważne funkcje,
które sprawowałeś. Każde odpowiedzialne stanowisko,
zarówno w miejscu pracy, jak i w klubie lub innej
organizacji będzie przemawiało na Twoją korzyść.
3. Hobby i zainteresowania.
Sporządź listę wszystkich swoich zainteresowań i bądź
przygotowany, że będziesz musiał na ich temat rozmawiać.
Pamiętaj, że nie warto kłamać tylko po to, by mieć
o czym mówić. Pytający również może okazać się zapalonym
kibicem sportowym lub ogrodnikiem i Twoje kłamstwo
wyjdzie na jaw. Bądź uczciwy.
4. Praca. Zastanów
się dobrze dlaczego starasz się o przyjęcie do tej
właśnie pracy. Dlaczego uważasz, że będziesz w niej
dobry? Pytający na pewno o to zapyta, powinieneś więc
wcześniej przygotować sobie odpowiedź. Postaraj się,
by nie odniósł wrażenia, że wybrałeś pierwszą-lepszą
ofertę z gazety, nawet jeśli tak było.
5. Firma. Zbierz jak
najwięcej informacji na temat firmy, w której chcesz
się zatrudnić. Dzięki temu być może uda Ci się przewidzieć
przynajmniej część pytań, które zostaną Ci zadane.
Czym się firma zajmuje? Ilu zatrudnia pracowników?
Czy praca odbywa się w systemie zmianowym? Czy dojazd
z Twojego domu jest łatwy? Czy pracuje w niej ktoś
z Twoich znajomych? Jeśli tak, to co robi i czy odpowiada
mu ta praca.
Zanotowanie odpowiedzi na
powyższe pytania zabiera tylko kilka minut, a jest
doskonałym sposobem przygotowania się do ważnej rozmowy
kwalifikacyjnej. Pamiętaj, że 10 lub 15 minut poświęcone
przygotowaniom do rozmowy może Ci zaoszczędzić tygodni
rozpaczy i wyczerpującego szukania nowej szansy!
SIEDMIOPUNKTOWY PLAN
ROZMOWY KWALIFIKACYJNEJ
Rozmowa kwalifikacyjna dotyczy
najczęściej siedmiu zagadnień:
1. CECHY FIZYCZNE Jakie są wymagania dotyczące ogólnego stanu zdrowia,
siły fizycznej, witalności, wzroku, słuchu, mowy,
wyglądu, wieku, itp.?
2. KWALIFIKACJE Jakie są wymagania dotyczące wykształcenia, wiedzy
technicznej, specjalistycznego przygotowania i praktyki
zawodowej?
3. INTELIGENCJA W jakim stopniu wymagana jest umiejętność
logicznego myślenia oraz łatwość uczenia się?
4. SZCZEGÓLNE ZDOLNOŚCI Czy wymagane są, a jeśli tak, to jakie,
szczególne zdolności - np. zdolności techniczne, łatwość
posługiwania się liczbami, łatwość wyrażania swoich
myśli, zdolności twórcze, zamiłowanie do pracy z ludźmi.?
5. ZAINTERESOWANIA Czy jakieś ogólne zainteresowania np. majsterkowaniem,
sportem, działalnością artystyczną, pracą społeczną
itp. mogą ułatwić otrzymanie pracy?
6. CECHY CHARAKTERU Czy wymagana jest umiejętność pracy w zespole,
przejawianie inicjatywy, umiejętność samodzielnej
pracy, branie na siebie odpowiedzialności, odporność
na stres, upór, wywieranie wpływu na innych?
7. WYMOGI DODATKOWE Na jakie dodatkowe okoliczności musisz
zwrócić uwagę - np. dojazd do domu, opieka nad dziećmi,
konieczność pracy po godzinach, praca małżonka itp.
TERAZ TWOJE 10 - 15
MINUT NA PRZYGOTOWANIE SIĘ.
przebieg rozmowy kwalifikacyjnej
PRZYKŁADOWE
ODPOWIEDZI NA PYTANIA ZADAWANE W ROZMOWIE KWALIFIKACYJNEJ
1. Czy Pan/Pani już wcześniej pracował(a),
jeśli tak, to na czym polegała ta praca?
Zastanów się, czego dotyczyła Twoja
poprzednia praca z uwzględnieniem następujących punktów:
jakie
umiejętności były Ci potrzebne,
z jakich
maszyn i urządzeń korzystałeś,
za co
byłeś odpowiedzialny,
czy miałeś
do czynienia z ludźmi,
jak długo
pracowałeś na tym stanowisku,
czy awansowałeś
w tym okresie,
jakie
były Twoje obowiązki zawodowe (podkreśl szczególnie
te, które mogą mieć znaczenie w pracy, o którą
się obecnie ubiegasz).
Napisz
swoją odpowiedź
2. Jakie maszyny
i urządzenia potrafi Pan/Pani obsługiwać?
Większość zawodów wymaga obsługi jakiejś maszyny
lub urządzenia.
Wymień
wszystkie przypadki, kiedy musiałeś korzystać
z urządzeń, które mogą być wykorzystywane w
pracy, o którą się starasz. Wszędzie gdzie to
możliwe wymieniaj nazwy i typy urządzeń.
Powiedz
o wszystkich innych urządzeniach, które miałeś
okazję obsługiwać. Pamiętaj również o nazwach
i typach.
Powiedz
o posiadanych dyplomach oraz ukończonych specjalistycznych
kursach obsługi określonych urządzeń i maszyn.
Nie zapomnij
wspomnieć o urządzeniach, z których korzystasz
w ramach hobby lub zainteresowań.
Napisz
swoją odpowiedź
3. Dlaczego chce Pan/Pani tutaj
pracować?
Pracodawcy pragną poznać motywy, które
będą wskazywały na Twoją chęć dłuższego pozostania
w firmie. Masz również okazję powiedzieć wszystko
to, czego dowiedziałeś się na temat firmy i w ten
sposób pokazać, że zadałeś sobie trud zdobycia odpowiednich
informacji.
Powiedz o:
dobrej
reputacji jaką cieszy się firma jako pracodawca,
posiadanej
przez firmę opinii przedsiębiorstwa o dalekosiężnych
planach,
tym, że
działalność firmy bardzo odpowiada Twoim zainteresowaniom,
tym, że
jest to dla Ciebie idealna praca.
Napisz
swoją odpowiedź
4. Jaką chciałby Pan/Pani otrzymywać
pensję?
W czasie rozmowy powinieneś uzyskać
informacje na temat przyszłych zarobków. Czasem są
one sztywno ustalone, czasami mogą być przedmiotem
negocjacji. Problem jaki musisz tu rozwiązać polega
na tym, że jeśli zażądasz zbyt dużo - nie dostaniesz
pracy, zażądasz zbyt mało - pracę być może dostaniesz,
ale będziesz źle opłacany.
Jaką wybrać strategię?
Unikaj
podawania liczb.
Udzielaj
odpowiedzi ogólnych:
"Liczę
na uczciwy zarobek za dzień pracy."
"Przypuszczam,
że płaci Pan standardowe stawki. Odpowiada mi
to."
"Pańska
firma ma opinię uczciwej, jestem więc pewien,
że pensja będzie odpowiadać moim potrzebom."
Jeśli
to możliwe zorientuj się, jak opłacane są osoby
wykonujące taką samą lub podobną pracę, będziesz
miał wówczas lepsze podstawy do negocjacji.
Napisz swoją
odpowiedź
5. Dlaczego powinniśmy zatrudnić
Pana/Panią a nie kogoś innego?
Bądź gotowy
do udzielenia szybkiej odpowiedzi - jeśli Ty
sam sprawisz wrażenie, że nie wiesz, dlaczego
powinieneś dostać tę pracę, nie sądź, że będzie
wiedział to Twój rozmówca?
Przypomnij
jeszcze raz o swoich zaletach, nawet gdybyś
miał powtarzać rzeczy, które dopiero co powiedziałeś.
Odwołaj
się do swoich kwalifikacji, posiadanego doświadczenia,
swoich zainteresowań i hobby oraz przekonaj
rozmówcę, że jesteś: wydajny, pracowity, godny
zaufania i że można na Tobie polegać, że będziesz
w stanie wykonać nie tylko powierzone Ci zadania,
ale nawet więcej.
Napisz
swoją odpowiedź
6. Jaki jest Pana/Pani stan
zdrowia?
Pytający chce upewnić się, że (a) jesteś
w odpowiedniej formie, by wykonywać pracę, o którą
się starasz, (b) Twoje zdrowie jest ogólnie w porządku.
Twoja odpowiedź powinna go przekonać w obu kwestiach.
Jeśli
jesteś zupełnie zdrowy i nie cierpisz na żadne
choroby przewlekłe i w swoim podaniu nie wspominałeś
o żadnych problemach - po prostu powiedz to.
Jeśli
w podaniu wspomniałeś o jakiejś przypadłości,
powtórz to teraz; wyrażaj się o niej jednak
w tonie pozytywnym, podkreślając, że nie będzie
miała żadnego wpływu na Twoją zdolność wykonywania
pracy oraz że jesteś w znakomitej formie.
Odwołaj
się do przykładów:
Jeśli miałeś kłopoty z sercem i pytający obawia
się, że może to obniżyć Twoją zdolność podnoszenia
ciężkich przedmiotów, wspomnij o tym, że np.
często nosisz telewizor przenośny albo zakupy
itp.
Uzyskaj od swojego lekarza zaświadczenie, w
którym będzie jasno określony
Twój stan zdrowia.
Unikaj mówienia o czynnościach, z wykonywaniem
których możesz mieć
problemy.
Napisz
swoją odpowiedź
7. Jakie są Pana/Pani najmocniejsze
strony?
Pytanie to stwarza kolejną szansę na
przedstawienie swoich zalet, istotnych z punktu widzenia
poszukiwanej pracy, np.:
umiejętności,
różne
doświadczenia,
zainteresowania,
entuzjazm,
solidność,
wydajność,
umiejętność
postępowania z ludźmi,
ambicja.
Napisz
swoją odpowiedź
8. Jakie są Pana/Pani słabe
strony?
Nie "pomagaj" pytającemu w odrzuceniu
Twojej kandydatury - nie przyznawaj się do żadnych
wad! Zamiast tego powiedz, np.:
"Nie mam
wad, które przeszkodziłyby mi być dobrym pracownikiem",
"Nie mam
żadnych wad, które miałyby znaczenie w tej pracy".
Napisz
swoją odpowiedź
9. Proszę powiedzieć o sobie
coś więcej
To otwarte pytanie daje Ci możliwość
powiedzenia pytającemu o różnych aspektach Twojego
życia. Powinieneś się postarać, aby:
Pokazać,
że Twoje zainteresowania wykraczają poza sprawy
związane z pracą.
Podkreślić
wszystkie istotne związki między Twoimi zainteresowaniami
i umiejętnościami zawodowymi.
Jeśli
to możliwe, nawiązać z pytającym bardziej osobisty
kontakt, mówiąc na jakiś interesujący was obu
temat.
Zapewnić
pytającego, że Twoja sytuacja rodzinna jest
normalna i nie przewidujesz zmian.
Napisz
swoją odpowiedź
TEMATY, KTÓRE MOŻNA PORUSZYĆ PODCZAS
ROZMOWY Z PRACODAWCĄ
krótka
historia Twojego życia - gdzie się wychowałeś,
gdzie studiowałeś i
pracowałeś, służba wojskowa itp.,
Twoja
rodzina (rodzice, bracia, siostry, jeśli są
młode, żona/mąż, dzieci - jeśli założyły już
własne rodziny),
dotychczasowa
praca zawodowa.
10. Ile ma Pan/Pani lat?
Jeśli
Twój rozmówca zadaje to pytanie, prawdopodobnie
obawia się, że jesteś za młody, by wykonywać
tę pracę. Mówiąc, ile masz lat, powinieneś przekonać
go, że Twój młody wiek ma swoje dobre strony.
Jeśli
jesteś młody, możesz posiadać następujące zalety:
bardzo
chcesz udowodnić, że jesteś dobry,
jesteś
pełen zapału, entuzjazmu i chęci do pracy,
jesteś
w pełni sił fizycznych,
łatwo
dostosowujesz się do zmian,
lubisz
uczyć się nowych rzeczy,
nie masz
złych nawyków.
Napisz
swoją odpowiedź
11. Kiedy może Pan/Pani rozpocząć
pracę?
Odpowiedz bez zastanawiania się: "Jak
najszybciej", albo "w każdej chwili".
Czas na omawianie szczegółów nastąpi
wtedy, gdy już zostaniesz przyjęty do pracy. Zawsze
możesz porozmawiać z pracodawcą i postarać się o ustalenie
takiego terminu rozpoczęcia pracy, który Tobie najbardziej
odpowiada.
Napisz
swoją odpowiedź
12. Czy ma Pan/Pani jakieś pytania?
Często
jest to pytanie retoryczne. Jeśli Twój rozmówca
dobrze wykonał swoje zadanie, powinieneś już
wiedzieć na temat pracy wszystko, co niezbędne.
W takim przypadku wystarczy prosty komentarz:
"Nie, dziękuję. Powiedział mi pan wszystko,
co pragnąłem wiedzieć. Nie mogę się doczekać
kiedy zacznę pracę."
Nie zadawaj
pytań na temat szczegółów, takich jak godziny
pracy, świadczenia socjalne itp., gdyż mogłoby
to sugerować, że gdybyś dostał tę pracę, nie
miałbyś pewności, czy ją przyjąć. Takie wątpliwości
można wyjaśnić później.
Napisz
swoją odpowiedź
PRZYKŁADOWE PYTANIA
DO PRACODAWCY, KTÓRE MOŻNA ZADAĆ W ROZMOWIE KWALIFIKACYJNEJ
Jakie
będą moje obowiązki związane z pracą na tym
stanowisku?
Czy będę
miał możliwość wzięcia udziału w jakimś szkoleniu
lub kursach doskonalących?
Jakie
mam możliwości rozwoju i awansu w tej firmie,
jeżeli będę pracował dobrze?
Jaki jest
poziom płac w firmie?
Czy będę
musiał pracować w soboty i niedzielę lub wieczorami?
Czy na
tym stanowisku jest wymagane noszenie jakieś
specjalnego ubrania?
Na jakim
sprzęcie będę pracował (lub jakich narzędzi
będę używał)?
Czy będę
pracował w zespole i z jakimi ludźmi?
Czy w
najbliższym czasie firma poszerzy swoją działalność?