Aktualny roczny limit zatrudnienia w RFN pracowników - gości z Polski wynosi 1000 osób. Celem zatrudnienia jest podnoszenie kwalifikacji zawodowych i językowych pracobiorców. Może ono następować jedynie na stanowisku zgodnym z wyuczonym zawodem.

Jak się zgłosić?
Kandydaci powinni zgłaszać się najpierw we właściwym dla miejsca zamieszkania urzędzie pracy. Tylko tam mogą otrzymać potrzebne formularze i inne informacje. Dokumenty są następnie przesyłane do właściwej instytucji partnerskiej znajdującej się w stolicy danego państwa.

Kto może uczestniczyć?
W wymianie mogą uczestniczyć pracownicy w wieku od 18-35/40 lat, którzy posiadają ukończone wykształcenie zawodowe lub udokumentowane porównywalne kwalifikacje zawodowe (przynajmniej trzy lata doświadczenia zawodowego). Dotyczy to przedstawicieli wszystkich zawodów udokumentowanych wyższym wykształceniem lub bez, którzy spełniają przesłanki uczestnictwa w programie.

Oprócz ukończonego wykształcenia zawodowego od kandydatów oczekuje się ogólnie zadowalającej znajomości języka niemieckiego. Nie wystarcza przy tym, że kandydat z punktu widzenia pracodawcy posiada znajomość języka adekwatną do stanowiska, na którym ma być zatrudniony.

Gdzie skierować wniosek?
Kandydaci powinni skierować swoje wnioski do właściwego wojewódzkiego urzędu pracy. Tam dostaną odpowiedni formularz w 2 egzemplarzach oraz inne potrzebne informacje.

Formularze wypełnia się w języku niemieckim i dodatkowo załącza się do nich następujące dokumenty:
* Świadectwo szkolne, względnie pisemne zaświadczenie o zdobytym przynajmniej trzyletnim doświadczeniu w wykonywaniu danego zawodu. Wszystko to ma być uwierzytelnione niemieckim tłumaczeniem.
* Życiorys w języku niemieckim z danymi na temat wykształcenia, umiejętności zawodowych i doświadczenia
* Świadectwa pracy (z uwierzytelnionym niemieckim tłumaczeniem)
* Policyjne świadectwo o niekaralności
* Dwie aktualne fotografie
* Arkusz testu językowego przeprowadzonego przez wykwalifikowanego nauczyciela języka niemieckiego lub tłumacza
* Umowę o pracę lub pisemną zgodę pracodawcy, o ile kandydat już ją posiada.

W ramach umów dla pracowników - gości nie jest dozwolone sprowadzanie członków rodziny. Nie mają oni też możliwości uzyskania wizy pobytowej.

Na jak długo wyjeżdżamy?
Program trwa z reguły 12 miesięcy. Za porozumieniem pracownika i pracodawcy może zostać przedłużony do 18 miesięcy. O przedłużenie powinien ubiegać się pracodawca w Centrali Pośrednictwa Pracy. Razem z zaświadczeniem o dalszym dopuszczeniu, pracodawca otrzymuje wniosek o przedłużenie. Wniosek ten należy przesłać do centrali najpóźniej na 6 tygodni przed zakończeniem dwunastomiesięcznego okresu pracy.

Jakie warunki musi spełniać pracodawca?
Pracodawca musi posiadać faktyczne kwalifikacje do kształcenia pracowników (patent mistrzowski). W swoim zakładzie pracodawca powinien posiadać też określone zakładowe struktury, umożliwiające zatrudnianie pracowników w celu podnoszenia ich kwalifikacji zawodowych i językowych. Konieczne jest, aby na jednego pracownika - gościa przypadało w przedsiębiorstwie przynajmniej czterech zatrudnionych na stałe niemieckojęzycznych pracowników wykwalifikowanych. Stali pracownicy to osoby pracujące na pełen etat, zatrudnione już przez dłuższy czas.

Centrala Pośrednictwa Pracy, przed wydaniem decyzji o dopuszczeniu pracodawcy, wymaga od niego dostarczenia różnych danych na temat przedsiębiorstwa. Wymagane dane są zależne od typu przedsiębiorstwa.

Osoby prywatne/gospodarstwa domowe nie mogą zatrudniać pracowników gości.

Wskazanie imienne
Niemieccy pracodawcy mogą w niektórych przypadkach wskazać imiennie znanego im pracownika. W tym przypadku przesyłają umowę o pracę kandydatowi. Stanowi ona podstawę ubiegania się pracownika we właściwym wojewódzkim urzędzie pracy o udział w programie.

Jeśli jednak umowa doszła do skutku z pomocą jakiejś prywatnej niemieckiej lub zagranicznej agencji pośrednictwa pracy, Federalny Urząd do Spraw Pracy w Bonn, odmówi udzielenia zezwolenia.

Umowa o pracę powinna zawierać następujące punkty:
* Pracownik - gość musi być zatrudniony jako specjalista (nie jako pomocnik)
* Okres zatrudnienia ma wynosić co najmniej jeden rok
* Tygodniowy czas pracy musi odpowiadać taryfikatorowi albo zwyczajowemu pełnemu wymiarowi godzin
* Musi zostać uregulowane prawo do urlopu
* Wynagrodzenie brutto musi być podane i zgodne z taryfikatorem
* Pracodawca musi zapewnić odpowiednie zakwaterowanie

Do pracowników - gości mają zastosowanie niemieckie prawo pracy i taryfy dotyczące konkretnej branży.

Pracownicy podlegają obowiązkowi ubezpieczenia w zakresie ubezpieczeń społecznych w RFN. Muszą oni ubezpieczyć się na wypadek choroby w RFN. Ochrona ustawowym ubezpieczeniem od następstw nieszczęśliwych wypadków rozpoczyna się od momentu rozpoczęcia podróży do miejsca pracy.

ZEZWOLENIA NA PRACĘ

Obywatele krajów nie należących do Europejskiego Obszaru Gospodarczego (European Economic Area – EEA), przybywający do pracy w Wielkiej Brytanii, do pracodawcy zlokalizowanego na terenie Wielkiej Brytanii, muszą otrzymać zezwolenie na pracę przed wjazdem do kraju.

Prawo do podjęcia pracy jest wydawane tylko w przypadku posad, które wymagają uznanego poziomu kwalifikacji zawodowych kadr zarządzania i administracji wyższego i średniego stopnia, wysoko wykwalifikowanych specjalistów i specjalistycznych zawodów technicznych. I tak zezwolenia na pracę wydawane są wyłącznie następującym kategoriom osób:
ˇ posiadającym, potwierdzone odpowiednim dokumentem, wysokie kwalifikacje zawodowe,
ˇ wysokokwalifikowanym inżynierom i technikom o rzadkiej specjalizacji,
ˇ zatrudnionym na kierowniczych stanowiskach w firmach (członek zarządu, szef firmy),
ˇ zatrudnionym w zawodach, na które istnieje dodatkowe zapotrzebowanie w kraju i prawdopodobnie na terenie Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Spis tych zawodów został zamieszczony na tzw. liście „Shortage Occupations” ,
ˇ innym osobom wobec których decyzję podejmuje IND, kierując się narodowym interesem Wielkiej Brytanii.

Procedura wydawania zezwoleń na pracę w Wielkiej Brytanii stanowi, że uprawnionym do podejmowania działań w tym zakresie i do kontaktów z IND jest wyłącznie przyszły pracodawca. Przepisy nie zezwalają na rozpatrywanie aplikacji pochodzących od indywidualnych osób (cudzoziemców/pracowników) oraz od zagranicznych firm zatrudniających pracowników, które mają zamiar zawrzeć kontrakt z brytyjskim pracodawcą na zatrudnienie specjalistów, usług połączonych z eksportem siły roboczej itp.

Przy wydawaniu zezwolenia na pracę, IND kieruje się następującymi zasadami:
ˇ przyszły pracodawca jest odpowiedzialny za rzetelność informacji o pracowniku,
ˇ pracodawca wykazuje, iż rzeczywiście istnieją wolne miejsca pracy w jego zakładzie,
ˇ pracodawca musi wykazać, że nie miał możliwości zapełnienia wolnych miejsc pracy w firmie miejscową siłą roboczą, z uwagi na kryterium wykształcenia, rodzaju specjalności, doświadczenia,
ˇ pracodawca musi udowodnić, ze czynił starania zapełnienia wolnych miejsc pracy w firmie pracownikami z innych regionów Wielkiej Brytanii lub innych państw członkowskich Europejskiego Obszaru Gospodarczego,
ˇ rozpatrują aplikacje wystawione wyłącznie na nazwisko konkretnego pracownika oraz wskazujące konkretnie miejsce pracy w firmie. Odrzucane są aplikacje zbiorowe w ramach kontraktów zbiorowych.

W związku ze szczególnym zapotrzebowaniem na osoby zatrudnione w zawodach zamieszczonych na liście „Shortage Occupations”, procedura wydawania zezwoleń na pracę w zawodach w tej listy, jest znacznie uproszczona i krótsza. Pracodawca nie musi wykazywać, że w jego zakładzie istnieją wolne miejsca pracy, ani że nie miał możliwości ich zapełnienia obywatelami Zjednoczonego Królestwa bądź Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Nie musi on również podawać do publicznej wiadomości informacji o poszukiwaniu pracownika na stanowisko wymagające zatrudnienia specjalisty z ww. listy.

Pracodawca, który chce zatrudnić cudzoziemca lub grupę cudzoziemców w swojej firmie, zobowiązany jest przed złożeniem aplikacji o zezwolenie na pracę:
ˇ dokładnie sprawdzić, czy w miejscowym urzędzie ds. zatrudnienia są zarejestrowane osoby poszukujące pracy z odpowiednim wykształceniem, doświadczeniem i specjalizacją,
ˇ zgłosić wolne miejsce pracy w miejscowym urzędzie ds. praw zatrudnienia i odczekać cztery tygodnie od momentu, kiedy urząd poinformuje, że nie posiada odpowiednich kandydatów spośród obywateli innych regionów Wielkiej Brytanii lub spośród obywateli innych państw członkowskich Europejskiego Obszaru Gospodarczego,
ˇ ogłosić istnienie wolnych miejsc pracy w swojej firmie w lokalnej i ogólnokrajowej gazecie/czasopiśmie oraz publikacjach specjalistycznych z danej branży przemysłowej.

W przypadku kiedy pracodawca jest przeświadczony, iż poszukiwanie kandydatów spośród obywateli Wielkiej Brytanii lub państw członkowskich Europejskiego Obszaru Gospodarczego jest bezprzedmiotowe, zobowiązany jest przesłać do IND szczegółowe wyjaśnienie przesłanek, na których oparł swe przeświadczenie. Powinien przekonać IND w swoim wyjaśnieniu, że nie ma obywatela brytyjskiego ani też osoby na prawach rezydenta w Wielkiej Brytanii, lub z Europejskiego Obszaru Gospodarczego, która mogłaby objąć dane stanowisko natychmiast lub nawet po dodatkowym przeszkoleniu w Wielkiej Brytanii.

W większości przypadków oczekuje się od pracodawcy podania do publicznej wiadomości (przeważnie za pomocą opublikowania ogłoszeń na to stanowisko) informacji o poszukiwaniu pracownika na dane miejsce pracy. Wyjątek stanowią:
ˇ przesunięcia na stanowisku kierowniczym wewnątrz firmy bądź dla stanowiska przeznaczonego dla rozwoju kariery już zatrudnionego pracownika,
ˇ stanowiska na wysokim szczeblu zarządzania lub jemu równorzędnym, na które nie ma odpowiedniego kandydata,
ˇ nowe stanowiska o zasadniczym znaczeniu dla projektu inwestycji wewnętrznej zmierzające do tworzenia nowych etatów i ściągnięcia kapitału do Wielkiej Brytanii,
ˇ zawody zatwierdzone przez IND i znajdujące się na liście „Shortage Occupations”.

Pracodawca po wypełnieniu wszystkich opisanych wyżej obowiązków, zobowiązany jest przesłać do IND:
ˇ pełną dokumentację udowadniającą kwalifikacje i doświadczenie zawodowe pracownika. Muszą to być dokumenty oryginalne, opatrzone pieczęciami oficjalnymi pracodawcy,
ˇ kopie ogłoszeń zamieszczonych poprzednio w prasie,
ˇ informację o firmie wraz z wyciągiem rejestracji firmy,
ˇ dokładne dane personalne wraz ze szczegółowym opisem stanowiska pracy, na którym pracodawca chce go zatrudnić.

Zezwolenia na pracę w pełnym wymiarze czasu pracy są wystawiane na okres do 48 miesięcy, w przypadku nowopowstałej firmy, ubiegającej się o zezwolenie bardziej prawdopodobny jest krótszy okres otrzymania zezwolenia. W momencie składania wniosku pracownik musi być poza obszarem Wielkiej Brytanii, gdzie powinien pozostawać na czas załatwiania formalności.

IND rozpatruje aplikacje minimum 6 tygodni, a następnie wydaje decyzję. W przypadku decyzji pozytywnej instytucja ta przesyła zezwolenie na pracę do pracodawcy, który obowiązany jest przesłać oryginał zezwolenia do cudzoziemca za granicą. Cudzoziemiec, przy wjeździe do Wielkiej Brytanii, obowiązany jest okazać władzom imigracyjnym ważny paszport wraz z wizą oraz zezwoleniem na pracę. Osobie takiej nie wolno zmieniać pracy bez zgody IND.
Wraz z pracownikiem może wjechać do Wielkiej Brytanii jego żona i dzieci na utrzymaniu w wieku do 18 lat.
Każdy, kto przepracował w Zjednoczonym Królestwie na podstawie zezwolenia okres 4 lat może ubiegać się o prawo osiedlenia. Wówczas, współmałżonek/ka i dzieci takiej osoby nie będą miały żadnych ograniczeń w podjęciu pracy.

Główne ramy prawa pracy zawierają również Program Szkolenia i Nabywania Doświadczenia Pracy (Training and Work Experience Scheme – TWES). Przeznaczony jest on w pierwszym rzędzie dla rezydentów krajów spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Umożliwia im skorzystanie w Wielkiej Brytanii ze szkolenia, które nie jest łatwo dostępne w ich kraju, a wyniki którego mogą z pożytkiem dla swojego kraju zastosować po powrocie.
Tego typu pozwolenia na pracę wydaje się na czas ograniczony i na staż związany z określonym stanowiskiem pracy, po to, by stażysta zdobył formalne kwalifikacje; lub na krótki okres w celu nabycia doświadczeń w danej pracy, które rozszerzają horyzonty zawodowe stażysty (przemysłowe czy handlowe). Korzystanie z tego programu nie może przekroczyć okresu 3 lat.

PRACA SEZONOWA

Obywatele krajów nie należących do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, mogą również przyjeżdżać do Wielkiej Brytanii w celu podjęcia tzw. pracy sezonowej. Pracę taką można podejmować jedynie w czasie trwania sezonu, tj. od 1 maja do 30 listopada. Liczba pracowników sezonowych, zatrudnianych co rok, jest jednak ograniczona. W 2001 roku, kontyngent ten wynosił 10 tysięcy osób.
Zezwolenia na podjęcie pracy sezonowej, tzw. karty pracy, wydawane są przez operatorów IND na okres czasu trwający od 5 do 12 tygodni. Sezonowe karty pracy wydawane są jedynie studentom studiów dziennych, w wieku od 18 do 25 lat, lub powracającym do tej samej pracy po roku na specjalne zaproszenie brytyjskiego farmera.
Aby otrzymać sezonową kartę pracy, student musi się zobowiązać, że w trakcie pobytu nie zmieni pracy, a po zakończeniu okresu, na które dostał zezwolenie, opuści Wielką Brytanię.

PODEJMOWANIE I PROWADZENIE DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

Układ Europejski ustanawiający Stowarzyszenie między Rzeczypospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi daje możliwość obywatelom polskim bycia traktowanym na równi z obywatelami państw EEA przy podejmowaniu i prowadzeniu działalności gospodarczej na terenie państw członkowskich (adekwatne układy zostały również zawarte z innymi krajami Europy Środkowo-Wschodniej (Central and Eastern Europe - CEE.)).
Dotyczy to obywateli Polski i innych państw CEE noszących się wyłącznie z zamiarem założenia firmy bądź spółki handlowej lub usługowej.
W tym wypadku nie ma wymogu zainwestowania minimum 200 tyś. funtów szterlingów, ani obowiązku stworzenia nowych miejsc pracy. Kandydat musi jednak udowodnić, że posiada wszelkie środki na stworzenie i utrzymanie wiarygodnego biznesu, który będzie w stanie utrzymać zarówno jego jak i osób pozostających na jego utrzymaniu, bez konieczności sięgania do dodatkowych źródeł utrzymania czy też pomocy publicznych.
Kandydat taki musi ponadto posiadać aktualną wizę wydaną dla celów prowadzenia działalności gospodarczej („Business Visa”).

NOWY PROGRAM POZWOLEŃ NA PRACĘ

Minister Spraw Wewnętrznych Zjednoczonego Królestwa (Home Office), David Blunkett, zapowiedział wprowadzenie nowego programu pozwoleń na pracę, aby wspomóc sektory gospodarki borykające się z trudnościami w znalezieniu odpowiednich kandydatów na istniejące i powstające miejsca pracy oraz ułatwić tzw. imigracji ekonomicznej dostęp do brytyjskiego rynku pracy. Program ten zakłada wprowadzenie nowych rodzajów pozwoleń oraz odrębnych procedur ich przyznawania.
Adresatami na obecnym etapie opracowywania projektów będą:
ˇ studenci i absolwenci brytyjskich uczelni wyższych,
ˇ osoby o wysokich kwalifikacjach zawodowych („Highly Skilled Migrant Program”).
ˇ osoby zainteresowane pracą sezonową (projekt poszerzał będzie uprawnienia i możliwości zatrudnienia sezonowego „Temporary Scheme”).

UŻYTECZNE ADRESY:

Home OfficeImmigration and Nationality DirectorateLunar House40 Wellesley RoadCroydon CR9 2BYtel.: (+44) 870 606 7766 Home OfficeWork Permits UKW5MoorfootSheffield S1 4PQtel.: (+44) 114 259 4074

www.workpermits.gov.uk